Meme biyopsisi nedir?

Değişik kalınlık ve uzunluktaki ince iğne aspirasyon meme biyopsisi iğneleri

Kısaca, kan almak için kullanılan ince iğnesi bulunan şırınga ile negatif vakum etkisi yaparak şüpheli lezyonlardan örnekler alma işlemidir. Kesici iğne biyopsisine (KİB) göre daha pratik, ağrısız olup maliyeti düşüktür. Bu tarz meme biyopsisi genellikle ultrasonografi yardımı ile yapılır.

Asıl hedefi, içerisinde sıvı bulunan ve kist olarak adlandırılan lezyonlardır. Şikayete neden olan büyük basit kistler veya kötü huylu olduğundan şüphelenile komplike/kompleks kistler ve koltukaltındaki şüpheli lenf nodları bu yolla örneklenir. Ayrıca çok küçük boyutlu ya da meme içinde kesici iğne biyopsisi iğnesinin ulaşamadığı derin yerleşimli kitlelere de uygulanabilir.

Katı kıvamlı olan solid lezyonlara da İİAB yapılabilmekle birlikte başarı şansı kesici iğne biyopsilerine göre düşüktür. Hücresel yayılım yapabilecek kötü huylu lezyonları ayırt edemeyebilir.

Koltukaltı lenf bezelerinden örnekleme başarısında ise İİAB ve KİB arasında anlamlı farklılık yoktur.

İğne yardımı ile meme lezyonlarından doku örneği almaya yarayan biyopsi yöntemidir. Bu biyopsi metodu katı kıvamlı olan lezyonlara ve belirsiz sınırlı şüpheli alanlara uygulanır. İİAB'ye göre daha kalın (1.6mm) çaplı iğne ve bu iğneyi kullanan tabanca sistemi kullanılır. En sık ultrasonografi yardımıyla yapılmakla birlikte, mamografi ve manyetik rezonans görüntüleme yöntemi eşliğinde uygulanır.

İki farklı KİB yöntemi vardır; tru-cut ve vakum destekli. Vakum destekli iğnelerin vakum etkisini oluşturabilmek için büyük cihazlara ihtiyaçları vardır ve maliyetleri tru-cut biyopsilere göre oldukça yüksektir. Bununla birlikte daha fazla doku örneği elde ederek daha kesin sonuca ulaşılır.

Öncelikle biyopsi yapılacak meme cildi steril solüsyon ile temizlenecektir. İİAB de olduğu gibi cilt uyuşturulduktan sonra ciltte 2-3mm uzunluğunda bir kesi yapılır. İğne bu kesiden lezyona doğru ilerletilir ve cihazı çalıştırdıktan sonra tru-cut biyopside tabanca gibi tek bir kez, vakum biyopside ise uzun süren mekanik bir ses duyulacaktır. Tru-cut biyopside örnekleme birkaç kez yapılırken (en az 3) vakum biyopside daha uzun süreli tek bir kez örnekleme yapılır.

Biyopsi sonrasında, tümörün yerini işaretlemek için göğsün içine bir klip yerleştirilebilir (bunu hissedemezsiniz). Bunun amacı, ameliyat gerekirse bu alanı tekrar bularak cerrahlara gösterebilmek ve iyi huylu lezyon ise takibi daha doğru bir şekilde yapabilmektir. Bu, cerrahinin gerekli olup olmadığını bulmayı kolaylaştırır.Biyopsi sonrasında pansuman yapılır ve kısa süreli soğuk kompresyon uygulanır. Bir sonraki gün pansuman açılabilir.

Patolojide meme kanseri tespit edilirse, KİB sırasında çıkarılan doku, tedaviyi yönlendirecek önemli bilgiler verir:

  • Tümör tipi
  • Tümör derecesi
  • Hormon reseptörü durumu

Mamografik Stereotaksi

Stereotaksik meme biyopsisi yapılan prone masa

Bu biyopside, memedeki şüpheli alanların yerlerini belirlemek için mamografi kullanır. En sık kullanım alanı memedeki şüpheli mikrokalsifikasyonlardır. Bu prosedür için genellikle pron masa dediğimiz sistemler kullanılır. Yüzüstü yattığınız masada memeniz bir açıklıktan aşağıya uzatılır ve işlem bu şekilde gerçekleştirilir. Öncelikle stereo (±15º) mamografik görüntüler üzerinde biyopsi yeri belirlenir ve sonrasında özel aparatlar sayesinde kesine yakın doğrulukta örnekler alınır. 30 dakika ile bir saat arasında bu konumda hareketsiz kalmanız gerekir.

Stereotaksik meme biyopsisi sırasında alınan mamografik görüntüler. a ve b) stereo işaretleme görüntüleri c) iğnenin yerleştirilişi d) biyopsi sonrası alınan mikrokalsifikasyonlar ve kalan odaklar (ok)

Radyolog, lokal anestezi sonrasında memenize yaklaşık 5 milimetre uzunluğunda küçük bir kesi yapar. Daha sonra bir iğne veya vakumla çalışan bir cihaz sayesinde birkaç doku örneğini çıkarır. Numuneler analiz için bir laboratuvara gönderilir.

Ultrasonografi Kılavuzluğu

Bu tip kesici iğne biyopsisi, vücudunuzdaki yapıların hassas görüntülerini üretmek için yüksek frekanslı ses dalgalarını kullanan bir görüntüleme yöntemi olan ultrason yardımıyla gerçekleştirilir. Bu işlem sırasında  bir ultrason masasında sırt üstü veya yan yatarak uzanırsınız.

Radyolog,ultrason cihazını (transdüseri) göğsünüze tutarak, memenizdeki kütleyi bulur, iğneyi yerleştirmek için küçük bir kesi yapar ve analiz için bir laboratuvara gönderilmek üzere birkaç parça doku örneği alır.

Manyetik Rezonans görüntüleme kılavuzluğu

Manyetik rezonans görüntüleme rehberliğinde vakum destekli meme biyopsisi

Bu KİB, ayrıntılı bir 3 boyutlu görüntü oluşturmak için bir bilgisayar kullanarak memenin çok kesit görüntülerini alarak bunları birleştiren bir görüntüleme tekniği olan MRG rehberliğinde yapılır. Zor ve maliyetli olan MR rehberliğini kullanmak için şüpheli lezyonun sadece MR görüntülerinde seçilebiliyor olması gerekir. Bu işlem sırasında, yastıklı bir tarama masasına yüzü aşağı bakacak şekilde uzanırsınız.

MRG cihazı, biyopsinin kesin yerini belirlemenize yardımcı olan görüntüler sağlar. KİB iğnesinin takılabilmesi için lokal anestezi sonrasında cildinize yaklaşık yaklaşık 5 milimetre uzunluğunda küçük bir kesi yapılır. Birkaç doku örneği alınır ve analiz için bir laboratuvara gönderilir.

MR rehberliğinde meme biyopsisi (a) Kontrastlı çıkarılma görüntüsünde lobule konturlu lezyon (ok). (b) örnekleme öncesinde kılavuz kanül ve kontrast tutan lezyonun ilişkisi. (c) Biyopsi sonrası kılavuz kanül ve lezyonu de geçen hipointens biyopsi trasesi (ok başı).

Biyopsi öncesi yapılan anestezi, iğne batması kadar acı verecektir. Bazı hastaların meme dokusu, bildiğiniz üzere dokunmakla dahi ağrı vermektedir. Bu hastalarda ağrıyı azaltmak için daha çok ve yaygın anestezik madde uygulamak gerekebilir. Sonrasında yapılan biyopsinin ağrı hissi kişiseldir. Çok nadiren hasta ağrıyı zor tolere edebilir. Biyopsi sonrasında ağrınızı dindiren bir ağrı kesici alabilirsiniz. Aspirin kesinlikle kullanılmayacaktır.

Bütün prosedürlerin bazı riskleri vardır. Nadir de olsa, tüm önlemlere rağmen meme biyopsisinde olası bazı komplikasyonlar şunlardır:

  • Biyopsi alanındaki morluk ve hafif ağrı
  • Biyopsi alanından uzamış kanama
  • Biyopsi alanının yakınında enfeksiyon

Biyopsi sonrasında gelişen kanama nedeniyle hafif morluk, sararma ve yeşillenme gözlenebilir. Sınırlı alanda kaldığı sürece bu görüntü normaldir ve geçicidir. Riskin azaltılması için kompresyon ve soğuk uygulama gerekir. Hastanın dikkat etmesi gereken komplikasyonlar bu bölgedeki kızarma ve kitle gelişimidir. Bunlar gözlendiğinde en yakın sağlık kurumuna başvurulmalıdır.

Biyopsi X ışını kullanılarak mamografi eşliğinde yapılsa da, kullanılan radyasyon miktarı azdır. Zarar verici radyasyona maruz kalma oranı çok düşüktür.

Birkaç gün boyunca yorucu fiziksel aktivitelerden kaçınmanız gerekebilir.

Öncelikle biyopsinin hayati bir risk taşımadığını ve size ızdırap vermeyeceğini bilin. Stresiniz hem ağrı eşiğinizi düşürerek daha fazla ağrı hissetmenize neden olacak, hem de paniklemeniz nedeniyle biyopsi işleminiz zor gerçekleştirilecektir.

Aç olmanıza gerek yok, hafif bir yemek sonrası başvurabilirsiniz. İşlem sırasında yavaş ve yüzeyel nefes almaya dikkat edin ve hareket etmeyin.

Hamiliyseniz veya hamile kaldığınızı düşünüyorsanız hekiminize söyleyin.

Herhangi bir ilaca, lateks, bant ve anestezi ilaçlarına (yerel ve genel) karşı hassas veya alerjikseniz hekiminize söyleyin.

Alınan tüm ilaçları sizden anamnez alan kişiye bildirin. Özellikle kan sulandırıcı ilaçların söylenmesi önemlidir.  Aspirin kullanmayın. İİAB için önem teşkil etmese de, KİB sonrasında uzun süren kanamalarınız olabilir. Ayrıca kanama bozuklukları öykünüz varsa hekiminize söyleyin.

Biyopsi tamamlandıktan sonra, patolog adı verilen özel eğitim almış bir uzman doktor doku veya sıvı numunelerini, anormal veya kanserli hücreler arayan bir mikroskop altında inceler. Patoloji raporunun sonuçlandırılması 1-2 hafta sürebilir. Sizin için sonuçları beklemek zor olabilir, ancak patoloji preparatlarının hazırlanması, değerlendirilerek konsülte edilmesi, gerekli ek boyamaların yapılması özellikle yoğun çalışsan merkezlerde uzun sürecektir.

Herhangi bir kanser hücresi bulunamazsa, raporda lezyondaki hücrelerin benign, yani kanser dışı/iyi huylu olduğu belirtilir. Bununla birlikte, hekiminiz tarafından tavsiye edileceği üzre, halen takip veya tedavi amaçlı olarak bazı tetkiklere ihtiyaç duyulabilir. İyi huylu lezyon cerrahi olarak çıkarılmayacaksa 6 ay sonra aynı tetkik ile değerlendirilmesi gerekir. Bazı durumlarda da, sonuç iyi huylu olsa da, radyolojik şüphenin yüksekliğine bağlı olarak biyopsinin tekrarı veya lezyonun cerrahi olarak çıkarılması size tavsiye edilebilir.

Kanser hücreleri bulunursa, raporda bir sonraki adımların belirlenmesine yardımcı olmak amacıyla daha fazla bilgi sağlanacaktır. KİB örneği için rapor, tümör tipi ve tümörün büyüme oranı veya derecesini içerecektir. Kanser tespit edilirse, tedaviyi yönlendirecek östrojen veya progesteron reseptörleri için hücrelere bakmak için laboratuvar testleri yapılacaktır.

Cerrahi bir biyopsi yapılması durumunda, sonuçlar, tümörün tipi, derecesi ve reseptör durumu ile çevreleyen normal doku ile eksize edilen tümör arasındaki mesafeyi gösteren verileri ortaya çıkarmaktadır. Kenar negatifliği, bölgenin kanser hücrelerinden arındırılmış olduğunu göstermekle birlikte kenar pozitifliği ise meme dokusu içerisinda hala çıkmamış olan kanser hücreleri bulunduğu anlamına gelir. Tekrar ameliyat yapılarak bu dokuların çıkarılması gerekecektir. Bu nedenle, kalan dokuyu gösterebilmek için cerrahınız meme MR tetkiki isteyebilir.

No Comments Yet.

Leave a comment

error: Content is protected !!